Wanda Chotomska nie żyje. Poetka miała 87 lat

02.08.2017 16:37
Wanda Chotomska

Wanda Chotomska (Agencja Gazeta)

Nie żyje Wanda Chotomska. Poetka, pisarka, autorka wierszy dla dzieci i młodzieży zmarła w wieku 87 lat.

Wanda Chotomska zmarła 2 sierpnia w Warszawie. Była ukochaną pisarką i poetką dzieci i młodzieży ze wszystkich pokoleń. Zapamiętamy ją głównie jako autorkę pierwszej polskiej dobranocki: "Jacka i Agatki". Ale Wanda Chotomska była autorką ponad 200 książek dla dzieci i młodzieży.

Wanda Chotomska - życiorys

Urodziła się w 1929 roku w Warszawie i z tym miastem była związana przez całe swoje życie. Studiowała na Wydziale Społeczno-Politycznym i Wydziale Dziennikarskim Akademii Nauk Politycznych w Warszawie. Była członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Prezesem Zarządu Polskiej Fundacji Dzieci i Młodzieży.

W 1969 roku otrzymała Order Uśmiechu, w 2005 złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis, w 2012 - Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w twórczości literackiej, za działalność społeczną na rzecz dzieci i młodzieży. Jej imieniem nazywano szkoły i biblioteki w całej Polsce.

Zadebiutowała w 1949 roku na łamach ''Świata Młodych'', a w 1958 roku wydała swój pierwszy tomik poezji ''Tere Fere''. Razem z Mironem Białoszewskim publikowała wiersze w "Świerszczyku'' pod wspólnym pseudonimem ''Wanda Miron''.

Wanda Chotomska - twórczość

Wanda Chotomska jest potęgą w świecie literatury dziecięcej. Od kilku dekad nie ma podręcznika dla najmłodszych, w którym nie byłoby jej wierszy. Najsłynniejsze to "Tadek niejadek", "Kurcze blade", "Gdyby Tygrysy jadły irysy" czy "Chłopak na opak". Wanda Chotomska stworzyła wierszowaną opowieść o Pannie Kreseczce, która w odcinkach drukowana była w "Świerszczyku". Po Kreseczce pojawił się Pan Motorek.

Wiersze i opowiadania Wandy Chotomskiej drukowane były w "Misiu" i "Płomyczku". Z Mironem Białoszewskim pod pseudonimem Wanda Miron pisała teksty do "Świata Młodych". Pisała też książki, m.in. "Tere-fere" i "Dzieci pana Astronoma". Jest twórczynią pierwszej polskiej dobranocki - "Jacek i Agatka" - która pokazywana była w telewizji od początku lat 60. ''Jacka i Agatkę'' dzieci kochały tak bardzo, że wyświetlano tę dobranockę przez następnych 10 lat.

Jednym z jej najbardziej znanych wierszy dla dzieci jest "Gdyby tygrysy jadły irysy":

Gdyby tygrysy jadły irysy,
to by na świecie nie było źle,
bo każdy tygrys
irysy by gryzł,
a mięsa wcale nie.

Jakie piękne życiorysy
miały wtedy by tygrysy!
Z antylopą mógłby tygrys
iść do kina
i irysy by w tym kinie
sobie wcinał.

Mógłby sobie wziąć irysów
pełną teczkę
i wyruszyć z owieczkami
na wycieczkę.

Mógłby pójść na podwieczorek
do gazeli,
gdzie na pewno by serdecznie
go przyjęli.

Każdy kochałby tygrysy
i do wspólnej prosił misy,
i z radości każdy chodziłby na rzęsach –
gdyby tygrysy jadły irysy zamiast mięsa.

Tylko jest kwestia,
że taka bestia
straszny apetyt zazwyczaj ma –
zapas irysów
w paszczach tygrysów
zniknąłby w ciągu dnia.

W sklepach byłyby napisy:
„Brak irysów przez tygrysy”.
Człowiek musiałby w ogonku
stać i czekać,
i nie dostałby irysów
ani deka.

Mógłby pisać w książkach życzeń
i zażaleń,
i wyjść z siebie, i z powrotem
nie wejść wcale.

No a gdyby obok siebie
musiał sterczeć,
to instynkty miałby człowiek
wprost krwiożercze.

Każdy z zemsty za irysy
powygryzałby tygrysy
i ze złości nie zostawił ani kęsa –
gdyby tygrysy jadły irysy zamiast mięsa.

Była też autorką słów piosenek dla dzieci, które śpiewamy po dziś dzień. ''Kundel bury'' to najlepszy przykład - czy jest ktoś, kto nie kojarzy słów ''Razem ze mną kundel bury penetruje wszystkie dziury''? Jej odejście jest niepowetowaną stratą dla polskiej kultury. Autorka zmarła w Warszawie po długiej i ciężkiej chorobie.

Biografia Wandy Chotomskiej "Nie mam nic do ukrycia..." jest dostępna w Publio.pl >>

Zobacz także
Komentarze (24)
Wanda Chotomska nie żyje. Poetka miała 87 lat
Zaloguj się
  • krebs06

    Oceniono 23 razy 23

    RiP
    Jestem stary ale jako dziecko pamiętam Jacka i Agatkę. Ta komunistyczna TV miała jednak poziom i styl. Kundel bury też znam, choć nie wiedziałem, że to Wanda Chotomska jest autorką

  • chateau

    Oceniono 17 razy 17

    Jako dziecko miałem wrażenie, że Wanda Chotomska to jakaś istota nadprzyrodzona, bo przecież ludzie nie potrafią tak opowiadać. I trochę się bałem niektórych jej opowiastek.

    PS. Irysy mogą być dla dzieci, ale to nie jest wiersz o irysach ;-)

  • kuferki

    Oceniono 11 razy 11

    Pani Wanda odwiedziła kiedyś moją podstawówkę, to było w latach 90-tych. Pamiętam, jak pytała nas, kilkuletnie dzieci, jakimi słowami można wyrazić zachwyt. Z sali padło "wow" i "fajnie", a Pani Wadna spokojnie nam wyjaśniła, że dużo ładniej brzmią "ach" czy "wspaniale". Do dzisiaj pamiętam tę lekcję :)

  • ksobier

    Oceniono 7 razy 7

    Dziękuję

  • zbisa

    Oceniono 6 razy 6

    Pani Wandziu - Pani książeczki czytałem ja i czytałem swojej córce... pięknie dziękuję... zostanie Pani w mej pamięci...

  • Arkadiusz Konrad Sadura

    Oceniono 2 razy 2

    Z głębokim żalem przyjmuję tą wiadomość. Miałem przyjemność poznać osobiście Panią Wandę Chotomską, jako młody człowiek na spotkaniu w Słupsku wiele lat temu "licząc na skrzydła", które od losu dostałem. W bólu łącze się z rodziną

  • doriana88

    Oceniono 1 raz 1

    Straszna szkoda ☹☹☹

  • Andrzej Kuc

    Oceniono 3 razy 1

    Jacek i Agatka oglądałem jak każde dziecko w tych czasach. Wtedy tv miała jakiś poziom mimo propagandy. A dziś TVP mniej niż zero

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Najczęściej czytane