Nie żyje Krzysztof Penderecki. Wybitny polski kompozytor i dyrygent miał 86 lat

Krzysztof Penderecki nie żyje. Jeden z najwybitniejszych polskich muzyków, światowy autorytet w dziedzinie muzyki klasycznej, laureat dziesiątek prestiżowych nagród odszedł w niedzielę nad ranem. Miał 86 lat.

Informację o śmierci kompozytora jako pierwsze podało Radio Kraków, powołując się na rodzinę muzyka. Krzysztof Penderecki w listopadzie skończył 86 lat.

Krzysztof Penderecki nie żyje. Muzyka była jego miłością od najmłodszych lat

Urodzony w 1933 roku w Dębicy Krzysztof Penderecki zaczął komponować, gdy miał osiem lat - grał na fortepianie i skrzypcach. W 1958 roku ukończył studia kompozytorskie w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (dzisiejszej Akademii Muzycznej) w Krakowie. W wieku zaledwie 25 lat został asystentem przy Katedrze Kompozycji S. Wiechowicza. W latach 1966-68 Penderecki wykładał w niemieckiej Volkwang Hochschule für Musik w Essen.

Jego pierwszy publiczny występ odbył się w 1959 roku na Festiwalu Warszawska Jesień.  Publiczność usłyszała "Strofy", jeden z trzech utworów, za które kompozytor otrzymał pierwsze nagrody na II Ogólnopolskim Konkursie dla Młodych Kompozytorów ZKP.

Penderecki szybko zaczął zyskiwać międzynarodową sławę jako kompozytor i awangardowy muzyk. Ceniono go szczególnie za wykorzystanie sonoryzmu - niekonwencjonalnych, bardzo efektownych technik wydobywania dźwięku z tradycyjnych instrumentów, które usłyszeć można np. w jednym z jego najsławniejszych utworów "Tren - ofiarom Hiroszimy".

 

DLOKIDLOKI Fot. Michał Walczak / Agencja Gazeta

Na początku lat 70. kompozytor poszedł w stronę kompozycji tonalnych, nawiązujących do tradycji muzycznych XIX wieku. W 1972 roku został mianowany rektorem krakowskiej Akademii Muzycznej - pełnił tę funkcję kolejnych 15 lat. Akademia za jego kadencji była w Polsce jedyną uczelnią o niepartyjnych władzach, a samego Pendereckiego nazywano "parasolem". W tym samym roku, w którym objął rektorat AM, muzyk rozpoczął także profesurę na amerykańskim Yale University School of Music. Właśnie w tym okresie wystartowała jego kariera dyrygencka - Penderecki od tamtej pory przewodził największym orkiestrom świata. 

Krzysztof Penderecki skomponował cztery opery, osiem symfonii i szereg innych utworów orkiestrowych, koncertów instrumentalnych, oprawę chóralną głównie tekstów religijnych, a także utwory kameralne i instrumentalne. Wśród jego najbardziej rozpoznawalnych utworów są "Tren - ofiarom Hiroszimy", "Pasja według św. Łukasza", "III Symfonia" i "Polskie Requiem" - zalążkiem tej kompozycji była napisana z okazji odsłonięcia pomnika ofiar Grudnia '70 "Lacrimosa", stworzona w kilka dni na prośbę Lecha Wałęsy. W 1996 roku Penderecki skomponował symfonię-oratorium "Siedem bram Jerozolimy" na zamówienie miasta Jerozolimy z okazji jubileuszu 3000 lat Świętego Miasta.

 

Dyrygent nigdy nie zapomniał o swoich pedagogicznych korzeniach. W 2013 w Lusławicach, nieopodal prywatnej posiadłości Pendereckiego, otworzono Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego. Instytucji przyświeca "nadrzędna idea inspirowania najzdolniejszych młodych muzyków do doskonalenia umiejętności i dążenia ku pełnej dojrzałości artystycznej. Centrum jest miejscem spotkań młodych adeptów muzyki z mistrzami sztuki wykonawczej i kompozytorami, a także wybitnymi postaciami szeroko pojętej humanistyki".

DLOKRDLOKR fot. Jakub Ociepa / Agencja Gazeta

Maestro Krzysztof Penderecki - podziwiany na całym świecie, doceniony przez Hollywood

Kompozytor był laureatem dziesiątek prestiżowych nagród. Czterokrotnie wyróżniono go Grammy (ostatni raz w 2017 roku za album "Penderecki Conducts Penderecki, vol. 1" w kategorii "Najlepsze wykonanie: muzyka chóralna"). Już w 1968 roku National Academy of Recording Arts and Sciences przyznała mu specjalną Nagrodę Dyrektorów, otrzymywaną przez "osoby, które w trakcie swojej kariery muzycznej wniosły, poza występami, znaczący wkład do dziedziny rejestrowania sztuki". Za swoją działalność artystyczną Penderecki został odznaczony m.in. Orderem Orła Białego, tytułem doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Honorowego Obywatela Miasta Krakowa.

Jego utwory znalazły się w takich filmach jak "Egzorcysta" Williama Friedkina, "Lśnienie" Stanleya Kubricka, "Dzikość serca" Davida Lyncha, "Ludzkie dzieci" Alfonso Cuaróna, "Katyń" Andrzeja Wajdy oraz "Wyspa tajemnic" Martina Scorsese. 

 
Zobacz wideo Popkultura odc. 29
Więcej o:
Komentarze (312)
Nie żyje Krzysztof Penderecki. Światowej sławy kompozytor i dyrygent miał 86 lat
Zaloguj się
  • Zbig Lag

    Oceniono 99 razy 93

    Smutne. Współcześnie, wybitnym kompozytorem był. I jakkolwiek i cokolwiek mówią jego oponenci Wielkim Artystą był. Część jego pamięci.

  • wilma.flintstone

    Oceniono 65 razy 55

    Wielka szkoda. Muzyka, jak dla mnie, zupelnie niestrawna, ale doceniam dorobek i osiagniecia.

  • mozart

    Oceniono 54 razy 48

    Szok :(
    Kondolencje dla rodziny i przyjaciół.

  • Irena Rucinska

    Oceniono 40 razy 38

    Byłeś wielkim artystą i takim pozostaniesz. Spoczywaj w spokoju!

  • kajo-tek

    Oceniono 33 razy 31

    Wielki, wielki żal i ogromna strata dla kultury polskiej. Serdeczne współczucie dla bliskich.

  • podkarpacie55

    Oceniono 31 razy 23

    BYŁ WIELKIM KOMPOZYTOREM. ŻAL ALE TACY SĄ TEŻ ŚMIERTELNI.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX