Nagroda Literacka Nike 2020. Zwycięża Radek Rak i "Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli"

Radek Rak i jego "Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli" zdobywa Nagrodę Nike 2020. Tym samym autor dołącza do laureatów takich jak m.in. Czesław Miłosz, Stanisław Barańczak, Tadeusz Różewicz, Jerzy Pilch, Andrzej Stasiuk, Mariusz Szczygieł i Olga Tokarczuk.

- Snuje historię nie z tej ziemi i jednocześnie opowiada o czymś, co drzemie w naszej historii, w naszej podświadomości - mówił w laudacji o powieści Raka przewodniczący jury prof. Paweł Próchniak. - Ta nagroda i jej laureaci od wielu lat to jest ta inna twarz Polski. To twarz Polski, która nie boi się spoglądać w trudne tematy i mroku własnej historii - powiedział z kolei redaktor naczelny "Gazety Wyborczej" Adam Michnik tuż przed ogłoszeniem nazwiska laureata. - Mam takie poczucie, że złe czasy dla Polski to dobre czasy dla kultury polskiej. To, co przeczytałem w książkach laureatów, utwierdza mnie w tym przekonaniu - dodał. Dwie powieści, dwa eseje, biografia i dwa reportaże - tak prezentowała się w tym roku grupa siedmiu nominowanych tytułów.

Nike 2020: "Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli", Radek Rak (powieść; Powergraph)

"Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli" jest próbą stworzenia na nowo mitologii Galicji. Nie jest powieścią historyczną, i choć napisana z dużym szacunkiem dla ówczesnych realiów społecznych, obyczajowych i politycznych, to zawieszona pozostaje między historią a mitem. Wyrasta z legend, w które obrosła postać chłopskiego przywódcy – tych prawdziwych i tych stworzonych przez Radka Raka.

Śledzimy losy młodego Kóby Szeli, wzrusza nas miłość, jaką obdarzyła go Żydówka Chana, czujemy razy pańskiego bata, przeżywamy zauroczenie zmysłową Malwą, wędrujemy przez krainę baśni, żeby zamieszkać we dworze i poczuć zapach krwi rabacji 1846 roku. Radek Rak napisał powieść o dobru i złu, które czają się w każdym z nas, o nierównych szansach, o Galicji i o Polsce. Powieść pełną rozbuchanego erotyzmu, ironii i humoru, nakarmioną mrokiem ludzkich serc.

To pierwsza od pięciu lat powieść wyróżniona najważniejszą polską nagrodą literacką (w 2015 roku jury nagrodziło Olgę Tokarczuk za "Księgi Jakubowe"). Siedem nominowanych do Nike 2020 książek to:

  • Agnieszka Dauksza, "Jaremianka", Znak, Kraków - biografia
  • Joanna Gierak-Onoszko "27 śmierci Toby'ego Obeda", Dowody na Istnienie, Warszawa - reportaż
  • Piotr M. Majewski "Kiedy wybuchnie wojna? 1938. Studium kryzysu" - esej
  • Radek Rak, "Baśń o wężowym sercu, czyli wtóre słowo o Jakóbie Szeli", Powergraph, Warszawa - powieść
  • Paweł Piotr Reszka, "Płuczki", Agora, Warszawa - powieść
  • Monika Sznajderman, "Pusty Las", Czarne, Wołowiec - esej
  • Filip Zawada, "Rozdeptałem czarnego kota przez przypadek", Znak, Kraków - powieść

Nike czytelników - Joanna Gierak-Onoszko za "27 śmierci Toby'ego Obeda"

Kilkadziesiąt godzin wcześniej dowiedzieliśmy się, że decyzją głosujących na stronie wyborcza.pl, Nagroda Nike czytelników trafiła do Joanny Gierak-Onoszko, autorki reportażu "27 śmierci Toby'ego Obeda". "Joanna Gierak-Onoszko spędziła w Kanadzie dwa lata, sprawdzając, co ukryto pod tamtejszą kulturową mozaiką. W swoim reportażu autorka kreśli obraz Kanady, który burzy nasze wyobrażenia o tym kraju. Dlaczego Kanada ściąga dziś z pomników i banknotów swoich dawnych bohaterów? Jak to możliwe, że odbierano tam dzieci rodzicom? Czyja ręka temu błogosławiła? '27 śmierci Toby’ego Obeda' to reporterska opowieść o winie i pojednaniu, zbrodni bez kary i ludziach, którzy wymykają się przeznaczeniu" - można przeczytać na stronie wydawnictwa Dowody na Istnienie. Autorka oficjalnie odebrała nagrodę podczas uroczystej gali. - Dobre recenzje i nominacje to jest dla autora wielkie święto, ale trafić do czytelników to ogromny przywilej - mówiła autorka, podkreślając, że to nie jest książka po prostu o Kanadzie, a o wypaczeniach władzy. 

Nagroda Nike 2020. Joanna Gierak-Onoszko zdobyła laur czytelników za "27 śmierci Toby'ego Obeda" >>

Nike to przyznawana od 1997 roku nagroda za najlepszą książkę roku. Zwycięzca otrzymuje 100 tys. zł i statuetkę projektu Gustawa Zemły. O tym, w czyje ręce trafi wyróżnienie, decyduje jury, w składzie którego w tym roku znaleźli się: Teresa Bogucka, Agata Dowgird, Maryla Hopfinger, Dariusz Kosiński, Iwona Kurz, Anna Nasiłowska, Magdalena Piekara, Paweł Próchniak (przewodniczący jury) i Szymon Rudnicki. Każdy z finalistów i finalistek na pamiątkę dostają złote pióro. Organizatorami są Fundacja Nagrody Literackiej "Nike" i "Gazeta Wyborcza", a fundatorem Fundacja Agory. Tegoroczną galę, która odbyła się bez udziału licznej publiczności ze względu na epidemię koronawirusa, poprowadziła Grażyna Torbicka.

<<Reklama>> "Baśń o wężowym sercu" w formie e-booka jest dostępna w Publio.pl >>

Zobacz wideo Najciekawsze ekranizacje polskich książek [Popkultura Extra]