Paszporty Polityki 2021 ogłosiły nominacje. Ralph Kaminski z szansą na nagrodę

Paszporty Polityki to jedno z bardziej prestiżowych polskich wyróżnień przyznawane za dokonania artystyczne w siedmiu różnych dziedzinach. 7 grudnia 2021 roku ogłoszono listę nominowanych osób, które mają szansę zdobyć nagrody w kategoriach: film, teatr, literatura, sztuki wizualne, muzyka poważna, muzyka popularna oraz kultura cyfrowa.

Paszporty Polityki zostaną wręczone już po raz 29. już 18 stycznia 2022 roku. Gala odbywa się od 1993 roku, a plebiscyt powstał z inicjatywy wieloletniego szefa działu kultury tygodnika "Polityka" Zdzisława Pietrasika, który w ten sposób wyróżnić najbardziej obiecujących młodych twórców. W tym roku wręczona zostanie także nagroda specjalna o nazwie Kultura Zdalna, a poza tym wskazany zostanie po raz kolejny Kreator Kultury.

Paszporty Polityki 2021. Nominacje

W kategorii film o zwycięstwo konkurują: Łukasz Grzegorzek, Łukasz Ronduda i Aleksandra Terpińska. Grzegorzek to urodzony w 1980 roku były tenisista, absolwent Wydziału Prawa i Administracji UW, a także reżyser, scenarzysta i montażysta. Nominację do Paszportu przyniósł mu trzeci pełnometrażowy film "Moje wspaniałe życie". Produkcja mierzy się z codziennymi problemami i szuka obyczajowej prawdy o współczesnych Polakach. Autor otrzymał za niego nagrodę za reżyserię na festiwalu w Gdyni, a Agata Buzek i Jacek Braciak – laury dla najlepszych aktorów na tegorocznym Off Camera.

>>> Więcej wiadomości ze świata kultury i nie tylko na stronie głównej Gazeta.pl<<<

Jego konkurent Łukasz Ronduda nominowany został za nakręcone z Łukaszem Guttem "Wszystkie nasze strachy", zwycięski film festiwalu w Gdyni o artyście Danielu Rycharskim, katoliku i geju (laureacie Paszportu Polityki), szukającym drogi do odnowienia pogrążonego w kryzysie Kościoła. Z kolei Aleksandra Terpińska serca kapituły podbiła filmem "Inni ludzie". Jak czytamy w uzasadnieniu: to najlepsza jak dotąd filmowa realizacja prozy Doroty Masłowskiej. Dostosowując hiphopową poetykę do polskiego kina, w przewrotny sposób mówi o wzajemnej niechęci, ale i przyciąganiu się klas.

O Paszport Polityki w kategorii teatr współzawodniczą Iga Gańczarczyk, Jędrzej Piaskowski i Hubert Sulima oraz Dominik Strycharski. Jeśli zastanawiacie się, po jakie książki sięgnąć, to podpowiadamy, że w kategorii literatura wyróżnieni zostali Łukasz Barys, Elżbieta Łapczyńska i Grzegorz Uzdański. Barys urodził się w 1997 r. w Pabianicach. I o tym mieście napisał debiutancką powieść "Kości, które nosisz w kieszeni" (Wydawnictwo Cyranka). Pabianice portretuje od strony kości, przenikają się tu światy zmarłych i żywych. A każdy rozdział to osobna opowieść, w której biorą udział tutejsze motywy i postaci: Dora Diamant od Kafki, rzeka Pabianka, Tereska z filmu "Cześć Tereska", domy pożydowskie, zmarli z cmentarza oraz sama bieda. I są to opowieści śmieszno-straszne, smutno-komiczne, zadziorne językowo.

LITERATURA - Elzbieta LapczynskaLITERATURA - Elzbieta Lapczynska fot. Leszek Zych / POLITYKA

Elżbieta Łapczyńska w swoim debiutanckim "Bestiariuszu nowohuckim", który zdobył już Nagrodę Conrada, był nominowany do Literackiej Nagrody Gdynia, do Nike i do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy, mierzy się na nowo z mitem Nowej Huty, w której sama mieszka. "Bestiariusz..." (Biuro Literackie) to proza, która przechodzi w poezję i wydobywa z projektu Huty cały jej surrealizm. Grzegorz Uzdański nominowany został za "Wypiór" (Wydawnictwo Filtry) – rymowaną powieść, a właściwie poemat dygresyjny, napisany częściowo trzynastozgłoskowcem – o Adamie Mickiewiczu, wampirze, który pomieszkuje w szafie u pary warszawskich trzydziestolatków z placu Zbawiciela.

W kategorii sztuki wizualne o wyróżnienie walczą: projekt Archiwum Protestów Publicznych, Jana Shostak i Mikołaj Sobczak. Kapituła uznała, że najciekawszymi postaciami zajmującymi się muzyką poważną w tym roku byli Piotr Alexewicz (na tegorocznym Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie doszedł do III etapu i choć nie stał się finalistą, zwrócił na siebie uwagę publiczności i krytyków swoją interesującą osobowością, zwłaszcza nietuzinkowym wykonaniem pełnego cyklu Preludiów op. 28), kompozytorka Teoniki Rożynek (jest autorką muzyki filmowej m.in. do wyróżnionego Paszportem Polityki filmu "Wieża. Jasny dzień" Jagody Szelc czy "Prime Time", który dostał nagrodę za muzykę na tegorocznym Festiwalu Filmowym w Gdyni, a także muzyki teatralnej) oraz kompozytor Rafał Ryterski (podstawową cechą jego sztuki jest multimedialność. Jego utwory były wykonywane m.in. na Warszawskiej Jesieni, lubelskich Kodach, krakowskich Unsound i Elementi, Panorama w Aarhus, Pulsar w Kopenhadze).

W zakresie muzyki popularnej zdaniem kapituły w 2021 roku wykazali się najbardziej Ralph Kaminski, Paweł Szamburski i Ifi Ude. Jak podkreślają jurorzy, Kaminski to nie tylko wokalista, ale i kompozytor, autor tekstów piosenek, multiinstrumentalista, producent muzyczny i reżyser teledysków. Brał udział w telewizyjnych talent-shows, ale faktycznym początkiem obiecującej kariery stał się dla niego w 2016 r. debiutancki album "Morze". W 2019 r. został zwycięzcą Przeglądu Piosenki Aktorskiej. W tym samym roku ukazała się jego druga płyta "Młodość", która zebrała entuzjastyczne recenzje w mediach. W 2021 r. wydał album "Kora" – nowy, oryginalny pomysł na zaśpiewanie i zagranie znanych przebojów wielkiej wokalistki. Jak sam mówił: "opowieść sklejoną z wybranych utworów, o ogromnej tęsknocie, o głodzie miłości, ale i współczesnej Polsce".

Zobacz wideo Ralph Kaminski: Kiedyś największym marzeniem było zagrać na scenie alternatywnej festiwalu w Opolu

Szamburski to także ciekawa postać. Był jednym z założycieli wytwórni Lado ABC, odegrał też ważną rolę w budowaniu sceny nowej muzyki żydowskiej, jako członek kwartetu klarnetowego Ircha, a także w kwartecie Cukunft. Komponuje utwory ilustracyjne dla filmu i teatru. Na muzykę patrzy bez gatunkowych ograniczeń. Stoi na czele łączącej muzykę dawną i nowoczesną formacji Bastarda, która w roku 2021 opublikowała album "Kołowrót", nagrany z Chórem Uniwersytetu SWPS, oraz interpretacje klasyków portugalskiej piosenki na płycie "Fado", stworzonej wspólnie z mieszkającym w Polsce wokalistą i gitarzystą João de Sousą. W tym samym roku Szamburski wydał jeszcze solowy album "Uroboros", medytację z przetwarzanymi partiami klarnetu.

Ifi Ude to także osoba o wielu talentach: wokalistka, autorka tekstów, kompozytorka, producentka muzyczna i aktorka teatralna. Urodziła się w 1986 r. w Nigerii, jako Diana Ifeoma Ude, w polsko-nigeryjskiej rodzinie, ale jako kilkulatka trafiła na stałe do Opola. Ukończyła kulturoznawstwo. Śpiewa od dzieciństwa, co zaprowadziło ją w miejsca tak różne, jak półfinał programu "Must Be The Music", przedsięwzięcie "Panny wyklęte" inspirowane historiami tzw. żołnierzy wyklętych czy krajowe eliminacje Konkursu Piosenki Eurowizji (startowała z piosenką "Love Is Stronger"). Jako solistka zadebiutowała w roku 2013 albumem zatytułowanym po prostu "Ifi Ude", ale to opublikowane siedem lat później "Ludevo" złożyło w całość elementy dwóch tradycji: nigeryjskiej i polskiej, przynosząc artystce nominację do Paszportu Polityki.

W kategorii kultura cyfrowa nominowani zostali Marcin Borkowski, Tomasz Konrad Ostafin i Magdalena Cielecka, Jakub Kwinta, Marcin Rybiński z Anshar Studios.

Przez ostatnich 28 lat w plebiscycie uhonorowano 178 laureatów, w tym 223 artystów i twórców (licząc zespoły), oraz wyróżniono 25 Kreatorów Kultury. Paszporty przyznawane są na ogół młodym twórcom między 30. a 40. rokiem życia, ale wśród laureatów zdarzali się też dojrzali artyści – 50- i 60-latkowie oraz nastolatkowie. Najniższą średnią wieku odnotowano w kategorii muzyka poważna (29 lat). W ostatnich latach wiek laureatów we wszystkich kategoriach zdecydowanie się wyrównuje (30+).

Kapituła dwa razy przyznała nagrody ex aequo i raz nagrodę specjalną pozaregulaminową, którą uhonorowano Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Wielu nagrodzonych w latach 90. to dzisiaj uznani twórcy, którzy wychowali nowe pokolenie artystów nagrodzonych Paszportami Polityki już w XXI w. i zasłużyli już na miano Kreatora Kultury (np. Olga Tokarczuk).

Więcej o: